راهنمای کامل طراحی، اجرا و استانداردها | دماوند بخار شرق
آموزش کامل لولهکشی بخار صنعتی شامل اصول طراحی، انتخاب لوله و شیرآلات، تله بخار، استانداردها و نکات ایمنی توسط دماوند بخار شرق.
لولهکشی بخار صنعتی یکی از حساسترین و حیاتیترین بخشهای سیستمهای حرارتی در صنایع مختلف است. هرگونه خطا در طراحی یا اجرای آن میتواند منجر به افت راندمان دیگ بخار، افزایش مصرف سوخت، خرابی تجهیزات و حتی حوادث خطرناک شود.
شرکت دماوند بخار شرق با تکیه بر تجربه عملی و دانش مهندسی، در این مقاله به آموزش صفر تا صد لولهکشی بخار به زبان ساده اما کاملاً تخصصی میپردازد.
لولهکشی بخار چیست؟
لولهکشی بخار به مجموعهای از لولهها، اتصالات، شیرآلات و تجهیزات کنترلی گفته میشود که وظیفه انتقال بخار تولیدشده در بویلر را به نقاط مصرف بر عهده دارد.
کاربردهای سیستم بخار:
• صنایع غذایی
• صنایع دارویی
• کارخانههای نساجی
• پتروشیمی
• نیروگاهها
• بیمارستانها و هتلها
اهمیت طراحی اصولی لولهکشی بخار
طراحی غیرمهندسی باعث مشکلات زیر میشود:
• چکش بخار (Steam Hammer)
• تجمع کندانس
• خوردگی لولهها
• کاهش راندمان حرارتی
• افزایش هزینه تعمیر و نگهداری
🔧 طراحی اصولی = ایمنی + صرفهجویی اقتصادی
اجزای اصلی سیستم لولهکشی بخار
لولهها باید تحمل دما و فشار بالا را داشته باشند.
✔️ متریالهای رایج:
• ASTM A106 Grade B
• ASTM A53
• فولاد آلیاژی برای فشار بالا
❌ استفاده از لوله گالوانیزه در بخار کاملاً ممنوع است.
⸻
- اتصالات (Fittings)
• زانو (Elbow)
• سهراهی (Tee)
• تبدیل (Reducer)
تمام اتصالات باید جوشی و فشارقوی باشند.
⸻
- تله بخار (Steam Trap)
تله بخار وظیفه تخلیه آب کندانس را بدون خروج بخار انجام میدهد.
انواع تله بخار:
• ترمودینامیکی
• مکانیکی (فلوتری)
• ترموستاتیکی
📌 انتخاب اشتباه تله بخار = هدررفت انرژی
⸻
- شیرآلات بخار
• شیر کشویی (Gate Valve)
• شیر کروی (Globe Valve)
• شیر اطمینان (Safety Valve)
• شیر کنترلی فشار
همه شیرآلات باید مخصوص بخار و دارای کلاس فشاری مناسب باشند.
اصول اجرایی لولهکشی بخار
✔️ شیببندی استاندارد
حداقل شیب پیشنهادی:
1 سانتیمتر در هر متر طول لوله
این کار باعث تخلیه طبیعی کندانس میشود.
⸻
✔️ عایقکاری حرارتی
عایقها معمولاً از:
• پشم سنگ
• پشم سرامیک
مزایا:
• کاهش اتلاف انرژی
• جلوگیری از سوختگی
• افزایش راندمان سیستم
⸻
✔️ در نظر گرفتن انبساط حرارتی
بخار باعث انبساط لوله میشود.
راهکارها:
• لوپ انبساطی
• اتصالات لغزنده
• ساپورتهای استاندارد
استانداردهای لولهکشی بخار
مهمترین استانداردها:
• ASME B31.1
• ASME Section I
• ISO 15649
تمام پروژههای دماوند بخار شرق مطابق این استانداردها اجرا میشوند.
اشتباهات رایج در لولهکشی بخار
❌ حذف تله بخار
❌ قطر نامناسب لوله
❌ عدم عایقکاری
❌ نصب اشتباه شیرآلات
❌ بیتوجهی به شیب لوله
این اشتباهات مستقیماً باعث افزایش هزینه انرژی و کاهش عمر دیگ بخار میشوند.